قبل از ساخت اپلیکیشن؛ چطور بفهمیم ایده ما ارزش ساختن دارد؟

یک ایده خوب برای شروع کافی نیست

خیلی از محصولات نرم‌افزاری با یک ایده جذاب شروع می‌شوند؛ یک اپلیکیشن جدید، پلتفرم آنلاین، سرویس SaaS یا سیستمی که قرار است یک فرایند قدیمی را ساده‌تر کند.

اولین تصمیم معمولاً این است که یک تیم برنامه‌نویسی پیدا کنیم، هزینه پروژه را بپرسیم و ساخت محصول را شروع کنیم. اما برنامه‌نویسی تقریباً هیچ‌وقت نباید اولین قدم باشد.

قبل از نوشتن اولین خط کد، باید به یک سؤال مهم‌تر پاسخ دهید: آیا این ایده واقعاً ارزش ساخته شدن دارد؟

۱. به جای اپلیکیشن، از مسئله شروع کنید

به جای اینکه در ابتدا درباره امکانات اپلیکیشن فکر کنید، مسئله‌ای را که قرار است محصول شما حل کند مشخص کنید.

چه کسانی این مشکل را دارند؟ چند بار با آن مواجه می‌شوند؟ این مشکل چقدر برایشان جدی است؟ و مهم‌تر از همه، در حال حاضر چطور آن را حل می‌کنند؟

اگر افراد برای حل یک مشکل همین حالا زمان، انرژی یا پول صرف می‌کنند، احتمالاً نشانه خوبی وجود دارد که یک راه‌حل بهتر می‌تواند برایشان ارزشمند باشد.

۲. دقیقاً مشخص کنید محصول برای چه کسی است

وقتی می‌گوییم «این اپلیکیشن برای همه مناسب است»، معمولاً هنوز مخاطب واقعی محصول را پیدا نکرده‌ایم.

به جای اینکه بگویید مشتریان ما کسب‌وکارها هستند، دقیق‌تر شوید. صاحب رستوران؟ فروشگاه اینترنتی؟ شرکت حمل‌ونقل؟ مرکز درمانی؟ تیم فروش؟

هرچه اولین گروه کاربران را دقیق‌تر بشناسید، تصمیم‌گیری درباره محصول، امکانات و حتی مدل درآمدی ساده‌تر می‌شود.

۳. ببینید مردم الان از چه راه‌حلی استفاده می‌کنند

وجود رقیب الزاماً خبر بدی نیست. گاهی وجود چند رقیب نشان می‌دهد که برای حل آن مسئله واقعاً تقاضا وجود دارد.

محصولات مشابه را بررسی کنید. امکانات، قیمت، نظرات کاربران و نقاط ضعف آن‌ها را ببینید.

البته رقیب شما همیشه یک اپلیکیشن دیگر نیست. ممکن است مشتری امروز کارش را با Excel، واتساپ، فرم کاغذی یا حتی یک فرایند کاملاً دستی انجام دهد. تمام این روش‌ها رقیب محصول جدید شما هستند.

۴. قبل از برنامه‌نویسی با مشتری احتمالی صحبت کنید

یکی از کم‌هزینه‌ترین روش‌های اعتبارسنجی ایده، صحبت با کسانی است که قرار است در آینده از محصول استفاده کنند.

اما فقط نپرسید «اگر چنین اپلیکیشنی بسازیم استفاده می‌کنی؟» پاسخ مثبت به این سؤال ارزش زیادی ندارد.

درباره رفتار فعلی آن‌ها سؤال کنید: الان این مشکل را چطور حل می‌کنند؟ کدام قسمت این فرایند آزاردهنده است؟ قبلاً برای حل آن هزینه کرده‌اند؟ چه چیزی باعث می‌شود راه‌حل فعلی را کنار بگذارند؟

رفتار واقعی کاربران معمولاً اطلاعات بسیار بیشتری از تعریف و تمجید آن‌ها از ایده شما می‌دهد.

۵. قرار نیست نسخه اول همه‌چیز داشته باشد

یکی از اشتباهات پرهزینه در پروژه‌های نرم‌افزاری این است که Founder تلاش می‌کند تمام امکاناتی را که در ذهن دارد در نسخه اول محصول قرار دهد.

در عوض باید کوچک‌ترین نسخه‌ای را پیدا کنید که بتواند مسئله اصلی کاربر را حل کند. اینجا مفهوم MVP یا Minimum Viable Product اهمیت پیدا می‌کند.

MVP به معنی ساخت یک محصول ضعیف و ناقص نیست. MVP نسخه‌ای متمرکز از محصول است که کمک می‌کند مهم‌ترین فرضیات کسب‌وکار را با هزینه و زمان کمتر آزمایش کنید.

۶. مدل درآمدی را هم آزمایش کنید

اینکه مردم محصول شما را دوست داشته باشند الزاماً به این معنی نیست که یک کسب‌وکار پایدار ساخته‌اید.

قبل از سرمایه‌گذاری جدی روی توسعه، باید حداقل یک تصور منطقی از مدل درآمدی داشته باشید. آیا کاربران اشتراک پرداخت می‌کنند؟ کسب‌وکارها بابت استفاده از سیستم هزینه می‌دهند؟ از هر تراکنش کمیسیون دریافت می‌کنید؟ یا مدل دیگری مناسب‌تر است؟

در این مرحله نیازی نیست درآمد پنج سال آینده را پیش‌بینی کنید؛ اما باید بدانید چرا این محصول در آینده می‌تواند از نظر اقتصادی منطقی باشد.

۷. پیچیدگی فنی ایده را بررسی کنید

دو ایده ممکن است از نگاه کاربر بسیار ساده به نظر برسند اما هزینه و پیچیدگی ساخت کاملاً متفاوتی داشته باشند.

هوش مصنوعی، پرداخت آنلاین، ارتباط Real-time، نقشه، پردازش ویدئو، اتصال به سخت‌افزار یا سرویس‌های دیگر می‌توانند معماری و هزینه پروژه را به شکل قابل توجهی تغییر دهند.

یک بررسی فنی قبل از شروع پروژه کمک می‌کند این چالش‌ها زودتر مشخص شوند و بفهمیم چه امکاناتی واقعاً باید در MVP وجود داشته باشند و چه چیزهایی را می‌توان به نسخه‌های بعد منتقل کرد.

پس چه زمانی باید ساخت محصول را شروع کنیم؟

برای شروع نیازی به اطمینان صددرصد ندارید. تقریباً هیچ استارتاپ یا محصول جدیدی با پاسخ تمام سؤال‌ها شروع نمی‌شود.

اما بهتر است شواهد منطقی داشته باشید که یک مشکل واقعی وجود دارد، گروه مشخصی از افراد با آن مواجه‌اند، راه‌حل شما می‌تواند شرایط فعلی را بهتر کند و امکان آزمایش این فرضیه با یک نسخه اولیه محدود وجود دارد.

از ایده تا محصول واقعی

بخش پرهزینه ساخت نرم‌افزار همیشه برنامه‌نویسی نیست؛ گاهی ساختن محصول اشتباه بسیار گران‌تر است.

در Kasbix نگاه ما به پروژه‌های نرم‌افزاری از محصول شروع می‌شود. قبل از اینکه درباره زبان برنامه‌نویسی یا تعداد قابلیت‌ها تصمیم بگیریم، مسئله، مخاطب، مدل کسب‌وکار و ساده‌ترین مسیر برای تبدیل ایده به یک محصول واقعی را بررسی می‌کنیم.

اگر یک ایده نرم‌افزاری دارید، لازم نیست اولین قدم شما برنامه‌نویسی باشد. اول مشخص کنید آیا این ایده ارزش ساخته شدن دارد یا نه.